تبلیغات
شطرنج شیراز - كانون اندیشمندان پارس - دفاع فرانسه قسمت دوم
چهارشنبه 11 دی 1387

دفاع فرانسه قسمت دوم

   نوشته شده توسط: خلیل حسینی    نوع مطلب :آموزش ،

The French Defense

 

در بهترین حالت ممكن، می توان دفاع فرانسه را نخستین دفاع فوق مدرن تلقی نمود. ایده ی اصلی، اجازه به سفید برای استقرار در مركز سپس اقدام به حمله ی متقابل با سوارها و پیاده های شكافنده ی …c5 (ضروری) و …f6 است. سیاه اغلب با صرف نظر از كسب فضا در جناح وزیر، برای راه اندازی حمله به جناح شاه سفید تلاش می نماید، او یك وضعیت شلوغ و پر مهره را تحمل كرده و امیدوار به رسیدن به یك آخر بازی برنده است در شرایطی كه سفید در اندیشه ی گرفتن برتری از وضعیت بسته و ضعف گسترش فیل وزیرسیاه است. همچنانكه گفته شد وضعیتی بینابینی وجود دارد با فرصتهایی برای هر دو طرف.

1.e4 e6 2.d4 d5

در قسمت سوم این مقاله انتخاب های مختلف سفید برای حركت دوم خود معرفی خواهد شد. اكنون با تمركز بر دیاگرام موجود رویكردی مشخص به شاخه ها و وضعیت های ممكن خواهیم داشت. بیاد داشته باشید كه این رویكرد تنها اشاره به نمونه هایی از توانایی های بالقوه ی دفاع فرانسه بوده و نباید یك كاوش همه جانبه تلقی گردد. عمده مشكل سیاه در این انتخاب، فقدان گسترش فیل وزیر و برتری فضایی سفید در جناح شاه است؛ سفید معمولا با افزایش حمله درجناح شاه و تحكیم كمربند دفاعی خود در مركز در تلاش برای استفاده از این موضوع است. سفید سه راهكار اساسی برای انتخاب حركت سوم خود دارد:

·         ساده سازی با 3.exd5 ، شاخه ی تعویضی

·         تاسیس كمربند مركزی با 3.e5 ، شاخه ی پیشروی پیاده

·         حفظ فشار در مركز با ادامه ی گسترش خود با حركتی مانند 3.Nc3 و امكان رسیدن به شاخه ی كلاسیك و یا ویناور (نیمزویچ) و یا 3.Nd2 ،شاخه ی تاراش

انتخاب دیگر در اینجا 3.Be3 ، شاخه ی آلاپین است. در قسمتهای دیگر این مقاله جزییات این شاخه ها را ارزیابی كرده اما در حال حاضر روی سه موضوع بالا تمركز خواهیم كرد. 

الف- ساده سازی با 3.exd5 ، شاخه ی تعویضی

سفید از اولین حركت خود امیدوار به جمع اوری برتری است. وضعیتهای متقارن كه پس از 3...exd5 اتفاق می افتند تبعاتی را برای سیاه بدنبال دارد، از جمله اینكه فیل وزیر او ازاد شده و در غیاب پیاده ی e6 می تواند قطر مشخصی را طی كند؛ عدم نیاز به پیاده ی شكافنده ی …c5  چرا كه در شاخه های دیگر این نیاز احساس می گردد؛ همچنین بهره مندی از فضای برابر در مركز و تلاش برای در اختیار گرفتن ابتكار عمل. اجتناب از این ادامه ی متقارن پیامدهای بهتری برای سیاه نخواهد داشت؛ در واقع این شاخه بیشتر از شاخه های دیگر از میزان توفیق بیشتری برای سیاه برخوردار است. اكنون یك نمونه برای نمایش كیفیت این شاخه ارایه می گردد:

1.e4 e6 2.d4 d5 3.exd5 exd5 4.Bd3 Bd6 5.c3 Nc6 6.Nf3 Nge7 7.0-0 Bg4 8.Re1 Qd7 9.Nbd2 0-0 10.h3 Bf5

دانلود 50 بازی در شاخه ی تعویضی از مسابقات جهانی

Click here

ب- تاسیس كمربند مركزی با 3.e5 ، شاخه ی پیشروی پیاده

ارزیابی مجدد این شاخه در سالهای اخیر طرحهای جدیدی در پی داشته است. سفید در تلاش برای حفظ زنجیر پیاده ای در برابر حملات متقابل سیاه است. حركت ریشه ای سیاه برای شكاف وضعیت 3...c5 است كه تنها حركت قابل ملاحظه برای سیاه است، چرا كه باید هر چه سریعتر پیش از آنكه سفید سازمان پیاده ای خود در مركز را تحكیم و تقویت بخشد با آن به مقابله بپردازد؛ یك رویكرد راهبردی، گسترش بی درنگ یك پیاده سپس یك اسب است. حركات شكافنده به عنوان بهترین بازی در برابر زنجیر پیاده ای محسوب می شوند كه پایه ی زنجیر پیاده ای سفید در مربع d4 را زیر فشار قرار می دهد. سفید معمولا تلاش می كند زنجیر پیاده ای خود را با 4.c3 حفظ كرده و سیاه نیز فشار بر این مربع را با 4...Nc6 افزایش می دهد. براحتی می توان با ارزیابی وضعیت موجود و جایگاه مهره ها طرح دو طرف را تخمین زد: 

توجه داشته باشید كه نوك پیكان زنجیر پیاده ای سفید به سمت جناح شاه بوده و این همان جایی است كه سفید باید با حفظ كنترل بر e5 برای بازی انتخاب نماید. از سوی دیگر سیاه در جستجوی راهی برای باز كردن بی درنگ ستون c و تعویض سوار مساله ساز خود یعنی فیل وزیر است.  یكی دیگر از طرح های رایج سفید افزایش محاصره ی سیاه با a3 و b4 و تلاش سیاه برای كنترل بر ستون c و تداوم فشار بر d4 است. به عنوان نمونه:

1.e4 e6 2.d4 d5 3.e5 c5 4.c3 Nc6 5.Nf3 Qb6 6.a3 a5 7.Bd3 Bd7 8.0-0 a4

دانلود 50 بازی در شاخه ی پیشروی پیاده از مسابقات جهانی 

Click here

پ- حفظ فشار در مركز با ادامه ی گسترش خود

سفید برای دستیابی به این هدف دو انتخاب عمده دارد: انتخاب اول 3.Nc3 كه بسته به پاسخ سیاه منجر به 3...Nf6، شاخه ی كلاسیك، و یا 3...Bb4 ، ویناور (نیمزوویچ) می شود و انتخاب دوم 3.Nd2 شاخه ی تاراش.

·         3Nc3 Nf6 شاخه ی كلاسیك

از اینجا ادامه های دیگری نیز ممكن است اتفاق بیفتد كه عبارتند از روبینشتاین، برن، اشتاینیتز و مك كوچن كه در این مجموعه همگی ارزیابی خواهند شد. در اینجا بطور خلاصه وضعیت را تنها پس از 4.Bg5 Be7 مورد ارزیابی قرار می دهیم. 

در حال حاضر سفید باید تكلیف خود را روشن كند: اقدام به ساده سازی وضعیت (كه معمولا مطلوب سیاه است)  یا توسعه ی فشار با چندین روش دلخواه مانند تشكیل زنجیر پیاده ای d4-e5 كه به فشردگی وضعیت سیاه منجر می شود.  

5.e5 Nfd7 6.Bxe7

 (اگر به بازی های تند و تیز علاقه مندید، حمله ی آلخین – كاتارد را با 6.h4 بازی كنید.)

دانلود 25 بازی در شاخه ی آلخین- كاتارد از مسابقات جهانی

Click here

Qxe7

حركت بعدی سفید 7.f4 جهت تقویت خانه ی e5 بازی می شود كه پس از حركت شكافنده ی سیاه ...c5 به یك ضعف تبدیل خواهد شد. سفید از فضای زیادی برخوردار بوده كه می تواند آزادانه سوارهای خود را گسترش داده و مركز خود را فشرده نگه دارد. سیاه در اندیشه ی حمله به مركز سفید بوده و با حركات مرسوم خود یعنی ...c5 و ...f6 كنترل ستونهای باز را در دست می گیرد و یا با ...c5 ،  ...c4 ، ...Qb6-b4 ، ...Nd7-b6-a4 ، ...Nc6-a5 به جناح وزیر حمله ور می شود.  یك مثال:

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Nc3 Nf6 4.Bg5 Be7 5.e5 Nfd7 6.Bxe7 Qxe7 7.f4 a6 8.Nf3 c5 9.Qd2 Nc6

دانلود 50 بازی در شاخه ی كلاسیك از مسابقات جهانی

Click here

·         3Nc3 Bb4  شاخه ی ویناور(نیمزوویچ)

شاخه ی ویناور تنها شاخه ی تند و تیز و بی عیب است كه سیاه می تواند برای بدست گرفتن ابتكار عمل مورد استفاده قرار دهد. 3...Bb4 یك حركت دو منظوره است كه اسب مدافع پیاده ی e4 را روی شاه خود میخكوب می نماید و تهدید دوبل كردن پیاده های سفید در ستونc  را دارد. راندن پیاده به e5 توسط سفید، اندكی بعد به هدفی برای f6 تبدیل می شود اگر چه فیل شاه سیاه – یكی از بهترین سوارهای مدافع – جناح شاه را ترك كرده است.  تعویض مرسوم ...Bxc3 به وضعیتی نا متعادل و تند و تیز با اهدافی برای هر دو طرف منجر می شود. سفید جناح شاه را برای حمله انتخاب می كند در حالی كه سیاه روی پیاده های ضعیف جناح وزیر تمركز كرده است. بازی معمولا اینگونه ادامه می یابد:

4.e5 c5 5.a3 Bxc3+ 6.bxc3 Ne7

سفید اكنون از چند انتخاب برخوردار است: می تواند با 7.Qg4 و یا 7.h4 یك بازی تهاجمی را در دستور كار خود قرار دهد و یا حركاتی پوزیسیونی را انجام دهد مانند 7.Nf3 یا 7.a4 .

دانلود 50 بازی در شاخه ی ویناور از مسابقات جهانی

Click here

·         3.Nd2 شاخه ی تاراش

سفید رویكردی آرام اما پوزیسیونی را انتخاب كرده، نخست در تلاش است بازی متقابل سیاه را محدود نماید. سفید از آچمزی اسب وزیر خود همچنانكه در شاخه ی ویناور دیده شد اجتناب كرده و همچنان پیاده ی شاه را مورد حمایت قرار می دهد. سیاه دو انتخاب برای واكنش نشان دادن به این وضعیت دارد  3...Nf6 و 3...c5. . این شاخه شهرت خود را از استحكام و امنیت و در عین حال ماهیت خفیف تر تهاجمی بدست اورده است.

سیاه با 3...Nf6 حركت 4.e5 را فرا خوانده و به سفید اجازه می دهد تا زنجیر پیاده ای فشرده ی خود را سرو سامان داده و وضعیتی نا متعادل اما ماندگار را رقم بزند. در ادامه، پیكار منوط به توانایی سفید در تحكیم مركز خود خواهد بود. سیاه البته تلاش خواهد كرد با...c5  و شاید ...f6 مركز را تحت فشار قرار داده و كیفیت آن را كاهش دهد. در اینجا بازی با 4...Nfd7 ادامه یافته و سفید اغلب با 5.Bd3 و یا 5.f4 پاسخ می دهد. این حركت پیاده ی e5 را تقویت كرده و فضای بیشتری را در جناح شاه دراختیار سفید قرار می دهد جایی كه سفید می تواند به هر شكلی حمله را شروع كند. طرح های مرسوم سفید در این وضعیت قرار دادن اسب در f3 ، e2  و یا h3، فیل ها در d3 و یا شاید e3 و قلعه گیری در جناح شاه است. سیاه نیز پایه ی زنجیر پیاده ای را با 5…c5 زیر فشار قرار می دهد. یك نمونه از این ادامه:

1.e4 e6  2.d4 d5  3.Nd2 Nf6  4.e5 Nfd7  5.c3 c5  6.f4 Nc6  7.Ndf3 Qb6  8.g3 cxd4  9.cxd4 Bb4+ .

دانلود 50 بازی در شاخه ی تاراش از مسابقات جهانی

Click here

سیاه با فشار حاصل از 3…c5   وضعیت موجود در مركز را باز كرده، در بیشتر موارد در پایان یك پیاده ی وزیر ایزوله درست می كند؛ او در این ادامه سوارهای خود را براحتی گسترش داده و از یك بازی متقابل فعال برخوردار است. سفید معمولا با 4.Ngf3  و یا 4.exd5 پاسخ می دهد. یك نمونه در این ادامه:

1.e4 e6  2.d4 d5  3.Nd2 c5  4.exd5 exd5  5.Ngf3 Nc6  6.Bb5 Bd6  7.dxc5 Bxc5  8.0-0 Nge7  9.Nb3 Bd6

دانلود 50 بازی در این ادامه از شاخه ی تاراش از مسابقات جهانی

Click here

در قسمت سوم این مقاله پاسخهای دوم سفید به این دفاع و بعضی از پاسخهای جابجا شده ی سیاه ارایه خواهند شد.